Merhaba, bu videoda SQL dilini, veritabanları nasıl çalıştırdığını ve günlük hayatta bize nasıl yardımcı olacağını göreceğiz. SQL’in temel komutlarını bir market örneğiyle, eğlenceli görseller eşliğinde incelemeye çalışacağız.

SQL Dili Nedir?

SQL, açılımı Structured Query Language. Türkçesiyle, Yapılandırılmış Sorgu Dili demektir.
Kısaca: Veritabanıyla konuşmamızı sağlayan bir dildir.

SQL Dili Veritabanına soru sormamızı, veri eklememizi, güncellememizi ve silmemizi sağlar.

Mesela Biz veritabanına “bana şu ürünü getir, şu müşteriyi ekle” deriz;

SQL ise bu isteğimizi si steme doğru şekilde ileten yazılım dilidir.

Veri Tabanı Nedir?

Peki Veritabanı Nedir? Bir veri tabanı, bilgilerin düzenli bir şekilde saklandığı dijital bir depo gibi düşünebilirsiniz.

Bunu bir kütüphaneye benzetebiliriz:

• Kitaplar = Bir satırdaki kayıt gibi düşünün.
• Kütüphanedeki Raflar = Veritabanındaki Tablolar olarak düşünebilirsiniz.
• Kütüphanenin tamamı = Bir Veri tabanı gibidir.

👉 İlk videoda veriyi anlamaya çalışmıştık. Şimdi ise “o verilerle nasıl konuşuyoruz” kısmına odaklanacağız.

VeriTabanı Nelerden Oluşur?

Veri tabanını içeriğinde neler vardır.

• Tablolar: Asıl bilgilerin saklandığı yer.
• Tablonun içindeki Sütunlar: Bilginin türünü tanımlar (ad, soyad, fiyat) gibi.
• Satırlar ( Yani Kayıtlar): Tek bir kişiyi ya da ürünü temsil eder.
• Anahtarlar: Her kaydı benzersiz hale getirir, tabloları birbirine bağlar.

👉 Yani veritabanı aslında düzenli tabloların bir bütünüdür.

Veritabanında Veri Tipleri

Veri Tabanında bir diğer önemli konu ise Veri Tipleridir. Her sütun bir veri tipiyle tanımlamamız gerekir.

• Metin (VARCHAR, NVARCHAR) → örneğin; isimler, açıklamalar
• Sayı (INT, DECIMAL) → Örneğin, miktar, fiyat
• Tarih/Saat (DATE, DATETIME) → sipariş tarihi olabilir
• Mantıksal (BIT/BOOLEAN) → evet-hayır, Evli Bekar gibi değerleri saklarız.

👉 Veri tipi, bilgisayarın hafızayı doğru kullanmasını ve verinin güvenli şekilde saklanmasını sağlar.

SQL’in Temel İşlevleri?

SQL, veritabanına Dört Temel işlem vardır.

1. Veri sorgulama (SELECT) → “Ne  var, göster bana.” Demiş oluyoruz.
2. Veri ekleme (INSERT) → “Yeni bilgi ekle.”
3. Veri güncelleme (UPDATE) → “Mevcut bilgiyi değiştir.”
4. Veri silme (DELETE) → “Bilgiyi kaldır.”

👉 Yani SQL aslında veriyi okumak, yazmak, değiştirmek ve silmek için kullandığımız ortak dildir.

Yerleşik SQL Fonksiyonlar

Ancak SQL sadece sorgulamak değil, aynı zamanda hesaplama yapmak için de fonksiyonları vardır. Birçok Fonksiyon var. Excel’deki gibi size birkaçını söylemek istiyorum. Mesela,

• COUNT() → Tabloda kaç kayıt var?
• SUM() → Tablodaki toplam Sipariş tutarı nedir?
• AVG() → Tablonun ortalama fiyat kaç?
• MAX() → en yüksek değer
• MIN() → en düşük değer

👉 Örneğin: “Marketteki en pahalı makarna hangisi?” → SELECT MAX(Fiyat) FROM Makarnalar sorgusuyla yazılır.

SQL İçin Örnek Senaryolar

Bir markette müşteri ile geçen diyalogların SQL karşılıklarını değerlendirmek istiyorum. Böylece SQL komutları daha iyi anlaşılacak.

Müşteri Diyor ki;

SELECT

Merhaba, Bana Fiyonk Makarna Getirir misiniz?

SELECT [Fiyonk Makarna] FROM Makarnalar

SELECT * FROM

Diğer Örneğimize geçelim.

Merhaba bana tüm Makarnaları getirir misiniz?

SELECT * FROM Makarnalar

SQL Kodundaki * işareti “tüm tablodaki veriler” demektir.

SELECT DISTINCT

Merhaba, Bana Tüm Makarna Çeşitlerinden birer tane getirir misiniz?

SELECT DISTINCT Makarna * FROM Makarnalar

SELECT’den sonraki DSTINCT komutunu kullanarak her bir üründen bir tane istemiş olduk.

WHERE

Merhaba, Bana Sıvı Yağlardan 5 Kg Sıvı Yağ Getirir misiniz.

SELECT [Sıvı Yağ] FROM Yağlar Where KG=5

WHERE komutu kullanacak Sıvı Yağların sadece 5 kiloluk olanını istemiş olduk.

INSERT INTO

Yeni gelen Cingöz Markalı Makarnaları, Makarna reyonuna yerleştirip 10 TL fiyat yazar mısın?

INSERT INTO Makarnalar (Marka, Fiyat) VALUES(‘Cingöz’,10)

Müdür Makarna Reyonuna Cingöz Marka yağ eklemesini ve Fiyatını 10 yazmasını istiyor.

UPDATE

Fırıldak markalı Makarna’nın fiyatını 15 TL olarak günceller misin?

UPDATE Makarnalar SET Fiyat=15 Where [Marka]=’Fırıldak’

Müdür Fırıldak Marka ürünleri 15 olarak güncellemesi istedi. Eğer WHERE kullanmasaydık tüm makarnaların fiyatını 15 yapardı.

DELETE FROM

Artık FOT Markalı makarnaları satmayacağız. Onları reyondan Kaldırır mısın?

DELETE From Makarnalar WHERE Marka=’FOT’

Müdür FOT marka ürünleri reyondan kaldırmasını istiyor.  Yine burada da WHERE yazmazsak tüm makarna reyonunu kaldırma işlemi yapılacaktır.

CREATE TABLE

CREATE TABLE İtalyanMakarna(Marka nvarchar(50), Fiyat decimal(18,0))

Önceden Makarna reyonu var. Ancak İtalyan Makarna’lar için yeni bir reyon açılmasını istiyor. Reyon içinde de Marka ve Fiyatı olsun istiyor.

Kapanış

SQL dili, veritabanlarıyla iletişim kurduğumuz evrensel bir dildir. Marketten ürün istemek gibi, SQL ile de verileri sorgular, ekler, günceller ve sileriz. Bu videoda SQL’in temel yapı taşlarını gördük. İlerki videoda sorguları daha detaylı örneklerle inceleyeceğiz.