SQL dünyasına adım attığınızda karşınıza çıkan ilk soru genellikle şudur: “Bu işlemi arayüzden mi yapmalıyım yoksa kodla mı?” Gerçek bir veri uzmanı her iki yönteme de hakim olmalıdır.
Bu yazıda, SQL Server üzerinde uçtan uca bir veri yönetim sürecini simüle edeceğiz. Veritabanı oluşturmaktan tablo silmeye kadar 8 temel işlemi hem Object Explorer (ekran) hem de SQL kodları üzerinden adım adım inceleyeceğiz.
1. Yeni Veritabanı (Database) Oluşturma
Sürece sıfırdan bir veritabanı inşa ederek başlıyoruz.
-
Ekran Üzerinden: Object Explorer’da “Databases” klasörüne sağ tıklayıp “New Database” diyerek veritabanı ismini (Örn: personel) giriyoruz.
-
SQL Kod ile:
CREATE DATABASE personel;komutunu yazıp Execute butonuna basmanız yeterlidir.
Not: Kodla oluşturduğunuz veritabanını listede göremiyorsanız, Databases sekmesine sağ tıklayıp Refresh demeyi unutmayın.
2. Tablo Oluşturma ve Veri Tipleri
Veritabanı hazır olduktan sonra içine verilerimizi saklayacağımız tabloları ekliyoruz.
-
Ekran Üzerinden: Tablo oluştururken kolon isimlerini (ID, adı, soyadı, telefon) ve veri tiplerini (int, varchar) belirliyoruz.
-
Varchar(50) Nedir?: Bu veri tipi, o kolona maksimum 50 karakterlik metinsel veri girilebileceğini ifade eder.
3. Primary Key ve Identity (Otomatik Artış)
Veritabanı güvenliği ve düzeni için her kaydın benzersiz bir kimliği (ID) olmalıdır.
-
Primary Key (Birincil Anahtar): Bir kaydı diğerlerinden ayıran benzersiz alandır.
-
Identity: ID alanını manuel yazmak yerine SQL Server’ın otomatik (1, 2, 3…) artırmasını sağlar.
-
Kod ile Yazımı: Tablo oluştururken
IDENTITY(1,1)komutu, başlangıç değerini ve artış miktarını belirler.
4. Veri Ekleme (INSERT INTO)
Tablomuzun iskeleti hazırsa, şimdi içine “canlı” veri ekleme zamanı.
-
Ekran Üzerinden: Tabloya sağ tıklayıp “Edit Top 200” diyerek satırları elle doldurabilirsiniz.
-
SQL Kod ile:
INSERT INTOkomutunu kullanırız. -
İpucu: Metinsel ifadeleri her zaman tek tırnak (‘ ‘) içinde, sayısal ifadeleri (integer) ise tırnaksız yazmalısınız.
5. Mevcut Tabloya Kolon Ekleme (ALTER TABLE)
Bazen tabloyu oluşturduktan sonra bir şeyi unuttuğunuzu fark edersiniz. Örneğin; “Doğum Tarihi” kolonu.
Bunun için tabloyu silip baştan yapmak yerine ALTER TABLE komutuyla mevcut tabloya yeni bir kolon ekleyebiliriz. Date tipi sadece gün/ay/yıl tutarken, DateTime saati de kaydeder.
6. Veri Güncelleme (UPDATE)
Var olan bir veriyi değiştirmek için UPDATE komutunu kullanırız.
KRİTİK UYARI: UPDATE komutunu asla WHERE kriteri belirlemeden çalıştırmayın! Eğer WHERE ID = 1 gibi bir kısıtlama getirmezseniz, tablodaki tüm satırlar aynı veriyle güncellenir.
7. Veri Silme (DELETE)
Bir kaydı silmeden önce mutlaka o kaydı SELECT sorgusu ile çağırıp doğruluğundan emin olun.
-
Güvenli Silme: Önce
SELECT * FROM tablo WHERE ID = 2ile veriyi görün, ardındanSELECT *kısmını silip yerineDELETEyazarak işlemi tamamlayın.
8. Tabloyu Tamamen Silme (DROP TABLE)
İşiniz bittiğinde veya yanlış bir tabloyu tamamen ortadan kaldırmak istediğinizde DROP TABLE komutunu kullanırsınız. Bu işlem, tablonun içindeki tüm verilerle birlikte yapıyı da kalıcı olarak siler.
SQL dünyasında başarılı olmanın sırrı bol bol antrenman yapmaktır. Bu adımları kendi yerel veritabanınızda mutlaka deneyin.