Unix Eğitim Notları – 4. Bölüm

4. Bölüm

Unix Eğitim Notları – 4. Bölümüne kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bu bölümde Paket Yönetimi Program Yükleme ve Kaldırma’dan File Sistemlerinin Özelliklerinden, SSH İşlemlerinden, Harddisk İşlemlerinden bahsedeceğiz. Harddsik işlemlerinde raid konusuna değineceğiz. Son olarak’ra Unix’de script yazma ile ilgili örnekler yapacağız.

Paket Yönetimi Program Yükleme & Kaldırma

Pkginfo = sistemde yüklü olan tüm paketleri görüntüleyebiliriz.

Pkginfo –l paket adı dediğimizde paket adının özelliklerini gösteririz

Pkgchk –v paket adı diyerek sisteme hangi dosyaları sisteme getirdiğini gösterir.

Unix Eğitim Notları – 4. Bölüm

Pkgrm paket adı diyerek programı sistemden kaldırabiliriz.

Pkgadd –d klasör adı –s /var/spool/pkg programadı ile gerekli klasöre taşınır.

Ondan sonra

Pkgadd paket adı yaparak iki aşamalı ancak yükleme yapılabilir.

File Sistemlerin Özellikleri

 

BinBir programın çalıştırılabilir dosyasının olduğu klasör
DevDevives nodlarının bulunduğu klasördür.
DevicesDivices ile ilişkilsel dosyaların bulunduğu klasördür.
LibKütüphane dosyalarının bulunduğu klasördür.
EtcKonfigürasyon dosyaların bulunduğu klasörüdür.
ExportKullanıcıların ev dizinlerinin bulunduğu klasör
Mnt Asıl amacı network’te paylaşılan paylaşımlar içindir. Ancak flash, disk, gibi işlemleri yüklemek için de kullanılır.
SbinRoot yetkisi isteyen ve daha yetkili binlerin bulunduğu klasördür.
TmpGeçici dosyaların bulunduğu klasör.
usrKök dizinine benzer. Sistemdeki doküman ve man deki bilgileri tutar.

SSH işlemleri

Port’u değiştirmek güvenlik için önerilir.

Uzaktan bağlanırken x11Forwarding yes ve ssh –X ile bağnırsak karşıdaki grafik arabirim çıktısını da almak istediğimde kullanılır.

   

Linkleme Kısayol oluştırma

Ln –s

İki tiptir.

Softlink : Bilgidiğim microsoftdaki kısayol mantığı

Kontrolü de

Hardlink : bir nevi kopyalama ama çok gelişmiş bir mantıktır. Örneğin A ile B’yi hardlinklersek, dosyasında her bir değişiklik B dosyasına da aynı şekilde kopyalanır. Yani hardlink güncel olarak her değişikliği herzaman kaydeder. Bir nevi dosyaları sync etmiş oluyor. Replication mantığı vardır.Tek koşulu hedef ve kaynak aynı mount point’i olmalı.

Hardlinkin çalışma mantığı; Hardisklerarka planda ınod nuamrası ile işlem yapar. Dolayısıyla hardkopy yapılan herşey ınod ların iki dosyaya da aynı yazmayla olur.

                Inod numaraları uniq numaralardır.

Harddisk İşlemleri

 

KOMUTAÇIKLAMA
DevfsadmDonanım değişiklikleri taramak için kullanırız.
FormatDisk 1 yeni takılan disktir.

C0d1s0

C0 = sabir

D1= yeni harrdisk 1,2, diye devam eder.

S0 ? partition
Fdisk
Fdisk işlemi yapar.
PartitionPartition bölümünde iken print diyoruz

0 yazıyorum.

Enterlla geçip enter partition size’a kadar.

5gb dediğimizde partition atanacaktır.

nt ettiğimde görülecektir.
helpYardım Alabiliriz.
labelSon işlem label komutu ile yapılanları kaydetmemiz gerekiyor.
NewfsFile sistem tanımlamak için kullanılır.
MountDmesh ile donanım tanınmış mı onun kontrolünü yaparız.

Öncesinde

Partitie komutu ile sistemde ne kaydedilmiş görürüz.


Mkdir / partition1 diye klasörü oluşturulur.


Mount komutu  kaynağı ve hedefi verilere oluşturulur.

Df –kh ile tanımlı partitionları görebiliriz.




Ancak bu işlemler geçicidir. Sistemi kapandığında gidecektir. Bu işlemi kalıcı yapmak için /etc/vfstab ile yazarsak kalıcı hale gelmiş olur.

UmaundUmaunt /partition1/ ile kaldırıp

Mount /partition1/ dediğimizde  tekrar çalıştırmış oluyoruz.

 

Raid

İki tip raid vardır.

Software (fake) raid :

 Gerçek Unix sistem yapılarda kullanılmaz. Windows da normalde evlerde böyle kullanılır.

Hardware raid

raid0

100 disk + 100 disk = 200 disk sonucunu verir. Amaç güvenlik. Yrıyeten %30 performans getirecektir.

Raid1

100 disk + 100 disk = 100 gb = diskin birine bişey geldiğinde diğeri

Raid5

100 + 100+ 100 = 200 disk
a= a1 + a2 (paritiy bunu bilir) 3. Diske ap (parity) bilgisi ile neyip kayıo olduğunu görmüş oluruz.

Script

Man bash ile scriptle ilgili sağlam doküman vardır.

Olmazsa olmaz iki komut awk ve sed’dir. İncele…

Örmek

  • /etc klasörünü tar ile arşivini alacak.
  • Gzip’le sıkıştırıcak.
  • İşlem başarılı ise anlamı isimlendir.
  • İşlem bittikten sonra mail at.

Cevap

vi vcript.sh aç.

Değişken Kullanımı : Değişkenlerin karşılığını “” arasına yazmalıyım. Kullanırken de $ ile kullanmalıyız.

KODAÇIKLAMA
#!/bin/bash# alanı not alanlarıdır. Diğer açıklama ise bash shell’inde çalışır demektir.
tarih=’date +%d-%m-%Y’Tarih için önce Date +%d-%m-%y dediğimde 23-12-2011 olarak çıktı ürettiği tespit edilir.
Saat=’date +%H-%M’Tarih ilave ederek saat eklenmiş halidir.
Boyut =’du –sh $tarih-backup.tar | cut –f1’
Logfile = /root/$tarih.logOluşturduğum tarih değişkeni ile isimlendirerek log dosyamı oluşturuyorum.
Cd /backupBackup klasörüne git.
Echo “ backup saat $saat ‘te başladı” > $logfile”Durum logfile dosyasına durumunu yazdıracak.
tar – cf  $tarih-baskup.tar /var/* &&  Gzip$tarih-backup.tarÖnce tar ile arşivlenir. $ ismi ile gene tarihi kullanarak arşivledim. && işareti ile bu iş arkaya atılır. Ve arşivlediğim dosyayı sıkıştırılır.
Echo “ backup saat $saat  ‘te tamamlandı. “ >> $logfileİşlemden sonra açıklama >> işlemi ile logfile dosyasına ilave metni yazar.
Echo ‘  backup boyutu $boyut “ >>$logfileBackup boyutunu da logfile dosyasına ilave ettir.
İf  [ -f /backup/$tarih-backup.tar.gz ]
Then echo “backup başarılı” >> $logfile
Else echo “backup başarısız” >> $logfile
fi
Eğer backup işlemi başarılı ile log dosyasına başarılı değişse başarısız yaz.
Scp /backup/$tarih-backup.tar.gz 192.168.1.42:/databaseBendeki dosyayı karşıya ssh ile copyalıyor. (Secury kopy )
İf [ $? = 0 ]Bu işlem başarılı ise $? işleminin 0 ürettiğinde başarılı değilse başarısız olacağı özelliği ile transferin başarılı olarak gittini teyit edebiliriz.
Mail –sAşağıdaki kod ile
= -s = subject
-a = atacment
./script.shile çalıştırılır.

 

Ssh –keygen ile şifre üretilir. Tabiki şifre istedi ve ona göre keygen üretti.

Ssh –copy-id – i 192.168.1.42 ile ürettiğimiz keygeni karşıya gönderiyoruz.  Artık şifresiz gönderebiliriz.

Cevap bırakın